Жарияланды:
Болу мерзімі 3 айдан ұзақ чех ЖОО бағдарламасына түскен студент бірден ұзақ мерзімді визаға емес, povolení k dlouhodobému pobytu za účelem studia-ға, яғни оқу мақсатындағы ұзақ мерзімді болуға рұқсатқа өтініш береді (№ 326/1999 Sb. заңының § 42d(1), Тексерілді: 2026-09-02). Оны Чехияның Астанадағы елшілігінде тапсыруға тек чех оқу мекемесі жаза алады, astana.student@mzv.gov.cz адресіне хатпен; студент өзін жаза алмайды (Чехияның Астанадағы елшілігі, 2026 жылғы 28 шілдеде жаңартылды, Тексерілді: 2026-09-02). Шешімнің заңды мерзімі толық жинақ тапсырылған күннен бастап 60 күн (§ 169t, Тексерілді: 2026-09-02), алым 2 500 CZK (№ 634/2004 Sb. заңы, položka 162, Тексерілді: 2026-09-02).
Қысқа жауап: оқуға арналған виза мен оқуға арналған pobyt әртүрлі құжаттар
Маршрутты ұзақтық емес, оқудың түрі белгілейді. § 64-тегі «studium» анықтамасына кіретін бағдарлама pobyt арқылы жүреді, 3 айдан ұзақ қалғанының бәрі ұзақ мерзімді визамен жабылады. § 64-ке ЖОО-ның аккредиттелген бағдарламалары және мемлекеттік не қоғамдық ЖОО жанындағы осындай бағдарламаға тілдік немесе кәсіптік дайындық кіреді. Жекеменшік мектеп жанындағы бір жылдық чех тілі курсы § 64-ке кірмейді, ал бұл бүкіл маршрутты өзгертеді.
| Нені салыстырамыз | Ұзақ мерзімді виза za účelem studia | Povolení k dlouhodobému pobytu za účelem studia |
|---|---|---|
| Негізі | § 30, § 64-тен тыс мақсаттар | § 42d, оған қоса § 64-тегі studium анықтамасы |
| Кімге | § 64-тен тыс, 3 айдан ұзақ оқу: орта мектеп, алмасу бағдарламаларынан тыс VOŠ не консерватория, тілдік және өзге курстар | ЖОО-ның аккредиттелген бағдарламасы және мемлекеттік не қоғамдық ЖОО жанындағы оған дайындық |
| Қолданылу мерзімі | көп жолғы, ең көбі 1 жылға, әрі ұзартулар жиынтығында сол жылдың шегінде қалады, § 35(1) | 1 жыл, § 44(4)(c); ЕО бағдарламасы, көпжақты мобильдік бағдарламасы не ЖОО-лар келісімі шеңберінде оқығанда 2 жыл, § 44(4)(f) |
| Шешім мерзімі | studium мақсаты бойынша 60 күн; ostatní мақсаты бойынша 90 күн, аса күрделі жағдайларда 120 күнге дейін | 60 күн, § 169t(6) |
| Алым | 2 500 CZK, položka 144A | 2 500 CZK, položka 162 |
| Келгеннен кейін не болады | 3 жұмыс күні ішінде болу орнын cizinecká policie-ге хабарлау | бір жолғы D/VR визасымен кіру, 30 күн ішінде Чехия ІІМ-де биометрия, содан кейін průkaz o povolení k pobytu карточкасы |
| Бас тартқандағы қорғану құралы | 15 күн ішінде žádost o nové posouzení důvodů | Чехия ІІМ-ге odvolání |
Барлық жолдар бойынша дереккөз: № 326/1999 Sb. заңы, № 634/2004 Sb. заңы, Чехия СІМ, Studium және Чехия СІМ, «Vízum vs. pobyt», Тексерілді: 2026-09-02.
Астанада тапсыруға қалай жазылады
Жазылу бөлек кезең, әрі студент оны басқармайды. 2025 жылғы 20 қаңтардан бастап studium және ostatní мақсаттары бойынша тек e-mail арқылы, уақыт терезелерінсіз жазады: «Žadatele může k podání žádosti zaregistrovat pouze česká vzdělávací instituce». Мекеме astana.student@mzv.gov.cz адресіне жазады, тақырыбы «Název české vzdělávací instituce - objednání studentů» шаблоны бойынша дәл болуы керек, хат ішінде студенттің тегі, аты, паспорт нөмірі және e-mail, тіркемеде қабылдау туралы растама. 10 MB-дан ауыр және тақырыбы қате хаттар кезектен шығарылады.
Кезек келіп түсу тәртібімен жүреді, тапсыру күні туралы жауап студентке бір ай ішінде келеді, ал тапсыруды күтудің орташа мерзімін елшілік 2026 жылғы 28 шілдедегі күйінде 21-30 күн деп атайды. Берілген күн қайтарылмайды: ескертпей келмеу не кешігу ЖОО студентті қайтадан тіркеуі керек екенін білдіреді. Тапсыру жеке өзі, дүйсембіден жұмаға дейін алдын ала жазылу бойынша жүреді, әрі тапсыру кезінде чех, орыс не ағылшын тілінде pohovor болуы мүмкін; өтініш беруші үшеуінің бірде-бірін жеткілікті білмесе, аудармашыны өзі және өз есебінен қамтамасыз етеді (Чехияның Астанадағы елшілігі, pohovor, 2026 жылғы 11 тамызда жаңартылды, Тексерілді: 2026-09-02).
Ресми жылдамдатқыш біреу, әрі ол шешімді емес, тапсыру күніне қол жеткізуді жылдамдатады. Чехия Білім министрлігінің (MŠMT) Režim student бағдарламасы 2023 жылғы 1 желтоқсаннан бастап жұмыс істейді, Қазақстан мен Қырғызстан оның елдер тізіміне кіреді, ал Астанадағы елшілік ол бойынша визаға да, pobyt-қа да өтініш қабылдайды. Қазақстан мен Қырғызстанға арналған айлық квота екеуіне бірге 30 орын, бірақ бұл норма емес, 2026 жылғы 28 шілдедегі шама: айлық сандарды Чехия СІМ елшіліктердің ағымдағы мүмкіндіктеріне қарай белгілейді, ағымдағы квоталарды MŠMT жариялайды, ал студентті бағдарламаға елшілік емес, ЖОО кіргізеді (Чехия СІМ, Režim student, Чехияның Астанадағы елшілігі, Тексерілді: 2026-09-02). Шешімнің өзін ақылы жылдамдатуды заң да, алымдар кестесі де көздемейді.
Шоттағы қаражат: формула және сомалардың жарамдылық мерзімі
Сома кестеден алынбайды, формула бойынша есептеледі: 30 күннен ұзақ болу үшін 15 еселенген existenční minimum, оған қоса болжамды болудың әр толық айына 2 еселенгені қажет. Existenční minimum айына 3 130 CZK, сондықтан базасы 46 950 CZK, ал бірінші айдан басқа әр толық айға үстеме 6 260 CZK (№ 326/1999 Sb. заңының § 13(1), Тексерілді: 2026-09-02).
| Болу мерзімі | Есептеу | Сома |
|---|---|---|
| Оқу жылы, 1 қыркүйектен 31 тамызға дейін | 46 950 қосу 11 үстеме | 115 810 CZK |
| Бір семестр, 1 қыркүйектен 28 ақпанға дейін | 46 950 қосу 5 үстеме | 78 250 CZK |
| Өтініш беруші 18 жасқа толмаған | есептелген соманың жартысы, § 13(4) | жартысы |
Дереккөз: № 326/1999 Sb. заңының § 13-і, Чехия СІМ, қаржы қаражаты, Чехия ІІМ, prostředky k pobytu, Тексерілді: 2026-09-02.
Бұл цифрлардың жарамдылық мерзімі қысқа. Олар existenční minimum-ды 3 130 CZK деңгейінде сақтаған NV č. 361/2025 Sb.-ге сүйенеді, ал NV č. 57/2026 Sb. оның күшін тек 2026 жылғы 30 қыркүйекке дейін ұзартты. 2026 жылғы 1 қазаннан бастап сомаларды жаңа nařízení белгілейді, ал тексеру күнінде ол жоқ, сондықтан осы датадан кейін тапсырғанда әр кронды қайтадан есептейді (NV 361/2025 Sb., NV 57/2026 Sb., MPSV, 2026 жылғы 30 сәуірде жаңартылды, Тексерілді: 2026-09-02).
Шот көшірмесі жалғыз жол емес. § 13(3) мемлекеттік органның не заңды тұлғаның болудың бір айына existenčního minima мөлшерінде қаражат беру міндеттемесін, барлық шығынды қабылдаушы мектеп төлейтіні туралы құжатты немесе халықаралық шарт бойынша грантты да жіберуге жол береді. Бұл маршруттың бір шекарасы бар: міндеттемемен не мектептің төлеуімен za účelem vzdělávání ұзақ мерзімді визасына қажет қаражатты жабуға болмайды, яғни оқу § 64-ке кірмейтін жерде.
Құжаттар: түпнұсқалар, апостиль және сот аудармасы
Жинақтың құрамын § 42d(2) белгілейді, әрі ол Чехия СІМ-нің «Studium» бетінде қайталанған, Тексерілді: 2026-09-02.
- Паспорт және «Žádost o povolení k dlouhodobému / trvalému pobytu» бланкі. Бланк тегін, бірақ бланктің дұрыс болмауы не тапсыру кезінде алымның төленбеуі іс жүргізуді тоқтатады, § 169r(4).
- Екі фотосурет.
- ЖОО-ның қабылдау туралы растамасы, potvrzení o přijetí ke studiu. Чехия ІІМ-де бірыңғай бланк бар; еркін түрдегі растамада ЖОО-ның деректемелері мен мөрі, қолы, студенттің деректері, болу мерзімінің басы мен соңы, бағдарламаның атауы және оқу формасы болуы керек.
- Тұрғын үй туралы құжат: меншік, пайдалану құқығы не меншік иесінің ресми куәландырылған қолы бар келісімі. Объектінің үй нөмірі болуы керек, дайын бланктерді Чехия СІМ жариялайды.
- Жоғарыдағы формула бойынша қаржы қаражаты.
- 15 жастан асқан өтініш берушіге соттылығы жоқ екені туралы анықтама: қазақстандық, оған қоса соңғы 3 жылда жиынтығында 6 айдан ұзақ тұрған мемлекеттердің анықтамалары.
- Өтініш беруші 18 жасқа толмаса, ата-ананың келісімі: еркін түрде, екі ата-ананың қолы, қолдарды куәландыру қажет емес.
- Алым 2 500 CZK. Бас тартқанда ол қайтарылмайды, теңгедегі сомаларды елшілік жарияламайды.
Паспорт, қабылдау туралы растама және ата-ананың келісімі түпнұсқада тапсырылады, жалпы ереже бойынша талап 180 күннен ескі болмауы. Чехия үшін қазақстандық жария құжаттар апостильмен керек (Чехияның Астанадағы елшілігі, 2026 жылғы 15 шілдеде жаңартылды, Тексерілді: 2026-09-02).
Барлық құжат чех тілінде ұсынылады, шетелдігі ресми куәландырылған аудармасымен, әрі осы жерде тар жол бар. Елшілікке Қазақстанда не Қырғызстанда жұмыс істейтін, орыс, қазақ немесе қырғыз тілінен аударатын бірде-бір сот аудармашысы белгісіз. Маршрут үшеу: біріншісі, Чехиядағы soudní překladatel-дің аудармасы, түпнұсқа поштамен жіберіледі, әрі білікті қолы бар электрондық аударма қабылданбайды; екіншісі, Прагадағы Қазақстан елшілігі қызметкерінің аудармасы Чехия СІМ-де куәландырылады және ол тек қазақ тіліндегі құжаттар үшін; үшіншісі, қазақстандық бюроның аудармасы Чехияның Астанадағы елшілігінде куәландырылады. Үшіншісі бір бетіне 600 CZK тұрады және оны тапсыру күніне қалдыруға болмайды: елшілік визалық өтініш тапсырылатын күні аудармаларды куәландырмайды. 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап чех аудармашыларының бір бөлігі өкілеттігінен айырылды, сондықтан аудармашыны Чехия Әділет министрлігінің тізілімінен тексереді (Чехияның Астанадағы елшілігі, ресми аудармалар, 2026 жылғы 6 тамызда жаңартылды, Тексерілді: 2026-09-02). Қазақстандық жағы: аттестатқа апостиль және присяжный аударма.
Сақтандыру тапсыру жинағына кірмейді. § 42d(4) оны басқа кезеңге байлайды: полис виза жапсырылар алдында, сақтандыру шарты мен жалпы шарттардың чех тіліне ресми куәландырылған аудармасымен бірге ұсынылады. Чехия СІМ мұны «pouze při schválení víza, nikoliv při podání žádosti» деп тұжырымдайды. Полиске қойылатын талаптарды және келгеннен кейінгі екінші сатып алуды бөлек мәтін талдайды: студенттік визаға арналған сақтандыру.
Мақұлдағанда жапсырылатын виза D/VR деп аталады және тек карточка алуға кіру үшін қызмет етеді: ол бір жолғы және 60 күн болуға рұқсат береді. Оның қолданылу мерзімі бойынша ресми дереккөздер алшақтайды: § 30(3) және Чехия СІМ-нің «Vízum vs. pobyt» беті 6 ай береді, сол ведомствоның «Studium» беті 60 күн деп жазады. Заң бойынша жұмыс нұсқасы 6 ай, бірақ бір ведомствоның екі тірі бетіндегі алшақтықты EEC келістірмейді: паспортқа қандай мерзім жапсырылғанын қараңыз.
Бас тартса: виза мен pobyt бойынша жолдар әртүрлі
Қорғану құралы екеу, әрі олар бірін-бірі алмастырмайды. Povolení k pobytu бойынша бас тарту шешім болып саналады, оған odvolání беріледі, ал Чехия СІМ оның консулдық арқылы емес, тікелей Чехия ІІМ-ге, Odbor azylové a migrační politiky-ге баратынын көрсетеді; оны Komise pro rozhodování ve věcech pobytu cizinců қарайды, шешім мерзімі 60 күн.
Ұзақ мерзімді виза бойынша odvolání жоқ. § 168(1) § 30 және § 180e бойынша іс жүргізулерге әкімшілік тәртіптің екінші және үшінші бөліктерін қолдануды алып тастайды, ал odvolání институты дәл сол жерде тұрады. Оның орнына заң žádost o nové posouzení důvodů neudělení dlouhodobého víza береді: бас тарту туралы ақпарат жеткізілген күннен бастап 15 күн, шешім шығарған сол органға, яғни сол елшілік арқылы, тоқтата қою күші жоқ, әрі себептердің § 56-ға сәйкестігін сол комиссия бағалайды. Чехия СІМ-нің «Zamítnutí víza» беті виза мен pobyt-ты odvolání туралы бір сөйлемге жинайды; визалық жартысы үшін бұл заңмен алшақтайды, ал басымдық заңда (§ 168(1), § 56(5), § 180e, Чехия СІМ, визадан бас тарту, 2026 жылғы 6 мамырда жаңартылды, Тексерілді: 2026-09-02). Бұл қанша тұратынын ресми беттер айтпайды: 80 EUR тек шенген бөлімінде жарияланған, оны ұзақ мерзімді визаға көшіруге негіз жоқ, ал сомасын консулдық бөлімнен нақтылайды.
Бас тарту себептері де ортақ емес. § 56(1) тізбесі визалық: pohovor-ға келмеу не өтініш деректерін тексеру мүмкін болмауы, сауалнамадағы шындыққа сай емес мәлімет, болу шығынын Чехия көтеретіні туралы дерек, жалған құжаттар, шетелдіктің кетпейтінін не визаны басқа мақсатта қолданатынын білдіретін белгілер, виза жапсырылар алдында сақтандыруды ұсынбау, беру шарттарының кез келгенін орындамау. Студенттік pobyt-қа § 46(5) тізбенің бір бөлігін ғана тартады: Чехия есебінен шығын және сақтандыру туралы тармақтар оған кірмейді, ал § 56(2)-ден тек trestní zachovalost туралы тармақ көшіріледі. Pobyt-тың өз негізі де бар: болу берілген мақсаттың орындалмауы, әрі маңызды себептермен уақытша орындалмауы туралы ескертпесімен. Визада жоқ қорғаныс та бар: студенттік pobyt-тан бас тартар, оны ұзартпай қояр не жояр алдында министрлік шешімнің шетелдіктің жеке және отбасылық өміріне тиетін салдарының барабарлығын бағалауға міндетті (§ 46(5) және § 56, Тексерілді: 2026-09-02).
Чех маршруты тұтастай: Чехия. Тапсырғанға дейін аттестатпен не істеу керек: Чехияда аттестат нострификациясы. Тіл жылы неге өтініштің түрін де, бюджетті де белгілейді: Чехияда тегін оқу және дайындық жылы. ЖОО елшіліктен сұрайтын датаға жинақты жинауға визалық қолдау көмектеседі.